1. Zelforganisatie in de wetenschap: klein binnen groot vanuit een wetenschappelijke context

door Catholijn Jonker

Zelforganisatie is de wetenschap van de complexe adaptieve systemen. Zulke systemen zijn volop te vinden in de natuur: in mierenkolonies, regenwouden en in het menselijk lichaam (hersenen, immuunsysteem, cellen, etc.). Complexe adaptieve systemen werken altijd volgens het klein binnen groot-principe. Zo zijn ze slimmer, flexibeler en robuuster en daarmee levensvatbaarder dan centraal geleide systemen, die overigens nergens in de natuur voorkomen. De ordening die in dergelijke systemen ontstaat, leidt soms tot prachtige reeksen - fractals genaamd.

Prof. dr. Catholijn Jonker is hoogleraar mens-machine interactie aan de Faculteit Electrotechniek, Wiskunde en Informatica van de TU Delft. Zij studeerde informatica en promoveerde aan de Universiteit Utrecht. Haar recente publicaties gaan over cognitieve processen en begrippen zoals vertrouwen, onderhandelen, en de dynamiek van individuele agenten en van organisaties. In Delft werkt ze met een interdisciplinair team aan het ontwerpen en bou- wen van belevingen van gebruikers door middel van multi-modale interactie tussen natuurlijke en artificiële actors in een sociale dynamische context. Eind 2007 is haar NWO-STW VICI project ‘Pocket Negotiator' toegekend. In dit project ontwikkelt ze intelligente beslissingsondersteunende systemen voor onderhandelen.


2. BUURbook, een sociaal platform voor de buurt

door Maarten van der Velde

BUURbook.nl is een sociaal platform voor samenwerking en zelforganisatie in de buurt. Onze drijfveer: bewoners zoveel mogelijk invloed geven op hun buurt - fysiek, sociaal en economisch. Op BUURbook kunnen bewoners en professionals snel zien wat er speelt en zich gemakkelijk organiseren. BUURbook is dit jaar als bètaversie gestart. Hier hebben we veel van geleerd.

Binnenkort komt er geld om BUURbook volwassen te maken. Dit geld willen we zo goed mogelijk besteden! Daarvoor hebben we jouw hulp nodig. Facebook-achtige functies? Crowdfunding? Open data? Gamification? Een app? Wij zijn heel benieuwd waar jij als professional én bewoner de meeste behoefte aan hebt, welke functionaliteiten leiden tot zoveel mogelijk zelforganisatie in de buurt en hoe we BUURbook het beste ‘viraal' kunnen maken. In deze zeer interactieve, crossmediale workshop stappen we in ‘de speedboot' en racen we samen naar BUURbook 2014! Vaar je met ons mee?

Ir. Maarten van der Velde MCD is stedenbouwkundige, bewoner en oprichter van BUURbook. "Als professional heb ik de behoefte om met bewoners in contact te komen en te weten wat er speelt in de buurt waaraan ik werk. Dat leidt tot betere en leukere plannen. Als bewoner wil ik makkelijk en snel in contact kunnen komen met mijn buurtgenoten als dat nodig is, ook als ik ze nog niet ken. Mijn buurt is, net als mijn gezin, huis en werk belangrijk voor mijn welzijn. Daar wil ik over mee kunnen praten. Grote kansen voor het versterken van de buurteconomie en het verbeteren van de zorg en veiligheid liggen bovendien letterlijk om de hoek."


3. Gamification en zelforganisatie

door Jeroen Koomen

Kun je je nog herinneren dat je voor het laatst helemaal opging in een (computer)spel? Dat je helemaal in het hier en nu was met een heldere focus hebt op wat je moest doen? Dat je aangehaakt bleef doordat je voortdurend feedback kreeg over het effect van je acties? Dat samenwerking vanzelf ging vanuit een duidelijke gedeelde omgeving met gezamenlijke doelen? Dat je de tijd vergat omdat je gewoonweg lol had?

Stel je nu eens voor dat werk zo kon zijn. Gamification probeert de ervaring en wijsheid uit games toe te passen in non-game contexten, zoals werk of sport. Tijdens deze workshop leer je wat gamification is en ga je zelf een uitdaging gamificeren aan de hand vaneen gamification design framework.

De rode draad in de ontwikkeling van drs. Jeroen Koomen is de relatie tussen Ik en Wij. Hoe kan Ik me zo goed mogelijk verhouden tot Wij? En hoe komt Wij tot stand? Na een studie kunstmatige intelligentie heeft Jeroen bij een IT-organisatie gewerkt. Hij volgde een coach-opleiding en werd zelfstandig ondernemer. Momenteel werkt Jeroen op het raakvlak van mensen organisatieontwikkeling en software / app-ontwikkeling. Gamification speelt daarin een steeds belangrijkere rol omdat dit de brug kan slaan tussen de (intrinsieke) motivatie van het individu (Ik) en de behoeften van het collectief (Wij).

Bekijk hier de presentatie.


4. Hoe kun je samen besluiten nemen zonder dat je het ergens helemaal mee eens bent of oneens

door Karin Vosters

Karin Vosters: "In de workshops heb ik eerst iedereen zich laten voorstellen en vertellen wat hij/zij dacht te kunnen halen uit de workshop, wat triggerde om mee te doen? Daarna heb ik kort iets verteld over Consent, besluitvorming gebaseerd op het geen bezwaar beginsel en spelregels uitgelegd voor een vergadering waarin je met consent een besuit wilt nemen, zodanig dat ieder zich gehoord en gezien voelt en waarin je gelijkwaardigheid en betrokkenheid bevordert. In de eerste workshop hebben we geoefend door overeenstemming te zoeken over een definitie van het begrip zelforganisatie. In de twede workshop hebben we geoefend door een besluit te nemen over wel of geen alcohol bij de borrel ter afsluiting van deze dag van de zelforganisatie. In de tweede rond was ook nog wat ruimte om te vertellen welk plaats het consentbeginsel inneemt in Sociocratie, een verfijning van de democatiehsche manier van (mede)zeggenschap organiseren en besluiten nemen.

Als betrokken adviseur, procesbegeleider, gespreksleider, trainer en co-piloot, breng ik focus en helderheid over individuele en gemeenschappelijke doelstellingen in een team, bestuur, project, afdeling, maatschap of coöperatie. Verbindende communicatie, Onderwijs, Welzijn, Kunst, Muziek, Sociocratie en Consent inspireren mij. Ik doe wat ik doe omdat ik ervaar dat juist het waarderen van verschillen, overbruggen van belangen en gelijkwaardigheid in samenwerking, invloed en macht, plezier geeft en duurzame groei. Als je je gezien voelt is het makkelijker om verantwoordelijkheid te nemen, en te geven. Ik heb ruim 15 jaar ervaring als zelfstandig (interim) leidinggevende, bestuurder, projectleider, gespreksleider, procesbegeleider bij start-ups èn als organisatie adviseur. Ik ben gecertificeerd trainer en gebeleider bij werken met Consent en Sociocratie".


5. Hoe organiseer en manage je op een natuurlijke manier?

door Fokke Wijnstra

"Mijn mensen meer pro-actief, ondernemend, samenwerkend en zelfsturend!" Dat is wat veel managers graag willen. Hoe? Een grote vraag, want er is al veel geprobeerd met te beperkt succes. Maar wat zou er gebeuren als we het roer echt omgooien? Als we door een andere bril kijken en dan ook doen? Wat als we bedrijven organiseren met dezelfde passie en betrokkenheid als thuis? Hebben we daar ook competentiemanagement en een pop-proces ingericht? Wie is thuis de ‘baas'? We gaan het hebben over de menselijke maat, over uit het toneelspel stappen en over hoe verbluffend eenvoudig en succesvol dat is.

Ir. Fokke Wijnstra brengt onder meer ideeën achter flock leadership in de prak- tijk en wordt daarvoor gevoed door zijn ervaringen als ondernemer en oprichter van bedrijven. Hij heeft 15 jaar gebouwd aan BSO, het bedrijf van Eckart Wintzen (celdeling). Fokke zat in het wereldwijde leadershipteam van een typisch Amerikaans geleid bedrijf. Dat gaf voldoende inzicht om als mede-initiatiefnemer The Vision Web (waaruit o.a. ChangeVision en Finext zijn ontstaan) op te zetten. Nu is hij parttime betrokken bij Finext en met passie druk doende anderen tot gezond organiseren te verleiden.


6. Zelforganisatie in de financiële sector: klein tegen groot

door Jan Wietsma

Het landschap van kredietverstrekking wordt als gevolg van de kredietcrisis en nieuwe regelgeving steeds complexer. Daardoor moeten ondernemers bij steeds meer instanties aankloppen om de benodigde financiering te krijgen. Tegelijkertijd wijst wetenschappelijk onderzoek uit dat inzicht in de mentale aspecten van de mens achter de ondernemer veel zegt over zijn / haar terugbetalingsmoraliteit. Daarnaast zijn natuurlijk ook de financiële en sociale context van belang. Deze sociale context is onder andere te meten via activiteiten op social media. Tenslotte speelt de financiële context – veelal vastgelegd in ratings - natuurlijk ook een belangrijke rol.

Via het zogenaamde Kredietpaspoort geeft een ondernemer toegang tot diverse financieringsbronnen doordat hij / zij zelf de regie voert over zijn / haar krediet. Continue toetsing en feedback bieden kredietverstrekkers vertrouwen en inzicht in hoe de ondernemer zich ontwikkelt. Tijdens deze workshop zullen de status en de uitgangspunten van het Kredietpaspoort worden toegelicht en is alle ruimte voor reflectie en interactie. Mensen met passie en plezier laten ondernemen, dat is wat Jan Wietsma AA drijft. Hij is opgeleid tot accountant en is als kennispartner verbonden aan Full Finance, een adviesorganisatie voor accountants. Jan is mede-initiatiefnemer van de MKB-Kredietcoach en MKB-Hub. Hij heeft menig ondernemer en directieteam geholpen bij het oplossen van conflicten waardoor men weer met passie en plezier aan het werk kan. Door aandacht voor de mens te koppelen aan een visionair verhaal ontstaat ruimte voor een innovatieve aanpak die leidt tot duurzaam rendement voor mens en onderneming.

Bekijk hier de presentatie


7. Monopoly 2.0

door Alieke van der Wijk e.a.

Monopoly: wie kent het niet? Het is een kapitalistisch spel, waarbij elke speler puur voor zijn eigen korttermijnwinst gaat. Zoals u vandaag uit vele kelen hoort, gaat het in de ‘nieuwe' economie om waarde - en nutsmaximalisatie, om het nemen van je eigen verantwoordelijkheid en het organiseren van je eigen werk en leven. Dit vraagt om kennis delen, open netwerken, vertrouwen, interactie en verbondenheid. Hoe zou zo'n Monopoly 2.0 eruit zien? Is het een bordspel of een online variant? Wat heb je nodig om als winnaar uit de bus te komen? Gebruik je creativiteit en bouw met ons aan Monopoly 2.0!

Na een aantal jaren als anesthesieverpleegkundige en als cultureel werker aan de slag te zijn geweest, besloot Alieke van der Wijk van haar uit de hand gelopen hobby haar beroep te maken. Troje houdt zich bezig met Improviseren in de 21e eeuw. Als mensen makkelijker kunnen, mogen en durven te improviseren, zijn ze beter in staat de uitdagingen die dit veranderde tijdperk met zich meebrengt, het hoofd te bieden. Improviseren als eerste keus dus!


8. Zelforganisatie online op het virtuele plein

door Manfred Devilee en Joost Spithoven

Centraal in deze workshop staat hoe burgers, professionals en bestuurders in het publiek domein - aansluitend op zelforganisatie - anders met elkaar kunnen optrekken bij het oplossen van een vraagstuk of het inbrengen van een idee. Op basis van zelforganisatie vormen zij hierbij samen als netwerk een ‘community'. Hoe pakken zij het idee, vraagstuk of probleem dat binnen hun buurt of straat speelt gezamenlijk op? Hoe kan de (te ontwikkelen) BuurtApp hierbij behulpzaam zijn?

De deelnemers aan de workshop leveren hier, gecoacht door de workshopleiders, samen de input voor. Aan het eind van de workshop heeft men met elkaar het inzicht verkregen, hoe met gebruik van de BuurtApp snel tot het oplossen van een vraagstuk of het doordenken van een idee kan worden gekomen. Op basis van de dialoog op verschillende niveaus passend bij het sociaal doe-het-zelven.

Drs. Manfred Devilee is er als organisatieontwikkelaar van overtuigd dat veranderingen die op kleine schaal van onderop starten wél succesvol worden afgerond. Zelforganisatie speelt hierbij een grote rol. Op basis van zijn startervaringen als personeelsfunctionaris heeft Manfred zich tijdens diverse trajecten bij non-profit organisaties ontwikkeld tot een pragmatische en gepassioneerd organisatie veranderkundige. Hij heeft veel geleerd van de verandertrajecten die teveel top down werden ingestoken en mede daardoor vaak onderweg strandden.

Mr. Joost Spithoven is een energieke, innovatieve regisseur van complexe veranderprocessen. Hij weet zijn bezieling en ‘dwarsdenken' bij het aanpakken van vraagstukken op anderen over te brengen en motiveert mensen om in hun eigen ontwikkelkracht mee te denken. In organisaties wil hij, op basis van wederkerigheid, tussen de verschillende medewerkers groei en ondernemerschap verbinden. Op deze wijze heeft hij aan transformaties gewerkt bij gemeenten, woningcorporaties, zorginstellingen en de energiesector.


9. Aan de slag in ZoHo: klein binnen groot in de fysieke ruimte

door Hans Karssenberg en Jeroen Laven

Het Zomerhofkwartier is een verouderd bedrijventerrein net buiten de binnenstad van Rotterdam. Tot enige jaren geleden zou het gebied worden gesloopt en er een woongebied worden gerealiseerd. De dreiging van sloop haalde energie uit het gebied weg. Samen met eigenaar Havensteder maar ook met vele partijen uit en van buiten het gebied geeft Stipo vorm aan de uitwerking van het Zomerhofkwartier onder het motto: wij gaan aan de slag in ZoHo! Het moet een plek worden om te innoveren door leren, verbinden en creëren.

ZoHo werkt met voorlopers in hun vakgebied, die hun vakmanschap willen inzetten om zichzelf, het Zomerhofkwartier en de stad op een vernieuwende wijze te versterken. Nu, een paar maanden later, loopt het gebied langzaam maar zeker vol. Het is een organisch proces, gedragen door een gemeenschappelijke visie, richtinggevende sturingsafspraken en een groep mensen waartussen het klikt. In de workshop gaan we in op de aanpak en zoektocht in ZoHo en laten we bovendien het gebied zien.

Ir. Hans Karssenberg is partner bij Stipo. Daarnaast werkt hij aan strategische projecten op inhoud en aanpak en geeft hij leiding aan trainingen. Hans brengt graag schaalniveaus, disciplines, belangen en partners bij elkaar en verknoopt kansengestuurde stedelijke strategie met cultuur, ontwerp, economie en sociale aanpak. Zijn hart ligt bij complexe stedelijke ontwikkelingsopgaven, stedelijke en culturele ontwikkeling, stedelijke creativiteit, internationale inspiratie, pleinen en parken, nieuwe stedelijke conceptontwikkeling, visie en strategie. Hans is bestuurslid van Inspiring Cities (internationale stichting voor stadsinspiratie) en voorzitter van het bestuur van de Stichting Broedstraten.

Een andere partner van Stipo is ir. Jeroen Laven, die zijn tijd verdeelt tussen het werken aan projecten, de aansturing van het Stipo team en de ontwikkeling van nieuwe concepten. Binnen opdrachten heeft hij een passie voor complexe strategische vraagstukken waar veel partijen en veel onderwerpen aan elkaar moeten worden verbonden - onderwerpen waar wordt geschakeld tussen strategie en uitvoering. Jeroen is daarnaast bestuurslid van filmhuis en jazzpodium LantarenVenster in Rotterdam, het Architectuur Film Festival Rotterdam en van Inspiring Cities, waarvan hij medeoprichter is.


Naar Terugblik-pagina

1-3 juli 2015

Third Hague Peace Conference
» Meer informatie


Partner worden?

Word lid van het platform rondom zelforganisatie

Geniet als partner van Stichting Zelforganisatie van alle voordelen.
» Meer informatie



 

Stichting Zelforganisatie op Twitter